Woord van de voorzitter

 


 “Numquam curare, saepe mitescere, semper consolare”  *                                                     

            Ons vrij beroep is nog steeds gefundeerd op de eed van Hippokrates. Weliswaar is de tekst nu wat gemoderniseerd. Je kan deze nieuwe tekst nalezen op de website van Ordomedic.

Het uitgangspunt is en blijft het " colloque singulier".

Dit gesprek is uniek, niet na te bootsen en vertrouwelijk.

Het biechtgeheim staat er heel dicht bij...                                                                                

            En nochtans, de digitalisering, het ontstaan van artsengroepen, en de Covid pandemie heeft al heel wat nuances aan dat model van geneeskunde aangebracht.

            Wij treden een nieuwe wereld  binnen. De geneeskunde die tot nu exclusief patiëntgestuurd was, neigt over te hellen, naar een andere aanpak. Er is meer dan " genezen": er is ZORG.

            En zorg is niet aan pathologie gebonden. Zorg is gebonden aan behoefte, is gebonden aan zorgzaamheid en aandacht, aan versterken, aan herstellen, aan terugwinnen van functies en identiteit.  Terugwinnen van je plaats in de maatschappij en het gezin is belangrijk. Na genezen ( en dat mag men uiteraard niet verwaarlozen ) komt " kwaliteit van leven".

            Deze veranderende attitude is gebaseerd op de " Verlichting".

Maar in het onvolprezen boek " Reset" van Prof. Em. Elchardus kan je lezen dat er naast de eerste verlichting' " Cogito ergo sum"= ik denk, ik denk te voelen, ik twijfel, en dus besta ik."..,, er nog een "tegenverlichting" is die onze geest verheldert.

            Die tweede vorm van "Verlichting" stelt dat niemand alleen in een hoekje zinnig kan nadenken: die mens wordt van alle dingen los, psychotisch.

Wij allen staan op de schouders van onze voorouders. En wij leven in een maatschappij die ons toelaat  ons op een veilige wijze naar bv een universiteit te verplaatsen. Wij worden maar wie wij zijn in een breder kader van mogelijkheden door de gemeenschap aangeboden en zelfs gewaarborgd. Het is dan ook  niet meer dan normaal dat de overheid het sociale element in de zorg even sterk wil gaan promoten als het recht van het individu op goede geneeskunde.

            De pandemie heeft ons het belang geleerd van sociaal contact. Quarantaine en isolatie werden verlicht door mantelzorgers, socSPOC's en sociale diensten, goed beseffend dat de quarantaine en de isolatie het individu niet helpt, wel integendeel.

            Het Vlaams Agenschap voor Zorg en gezondheid schrijft op zijn website: " Wij evolueren van een acuut en medisch naar een chronisch en integraal zorgmodel, van pathologiegestuurde naar behoeftegestuurde zorgmodellen."

            Dit merk ik ook als het gaat om het opstellen van een konventie ivm het terugbetaalbaar maken van psychologische zorg. In die konventie wil de overheid afspraken maken om die " nietsvermoedende"  persoon die patiënt zou kunnen worden op het spoor te komen. Het uitgangspunt is immers dat bepaalde kenmerken, piekeren bv, in bepaalde omstandigheden tot ziekte kunnen aanleiding geven, bv burnout. Men wil die mensen heel vroeg benaderen, voor ze ziek worden. Maar hoe krijgt men iemand bij de psycholoog als hij of zijn geen klachten heeft? Dan spreekt men van "doelgroepen" en "vindplaatsen".  Daarop heb ik geantwoord dat het begrip "doelgroep" impliceert dat je bepaalde mensen uitsluit.  Het is niet eenvoudig een soort kostenefficiëntie te organiseren zonder onrechtvaardig te worden. Ik heb opgemerkt dat " vindplaatsen" doen denken aan het vinden van steenkool en koper. We moeten oppassen met onze terminologie.            Wel kunnen wij, artsen bijdragen aan dit project door onze voelhorens en antennes alert te houden voor mensen die piekeren of die van overmatige obsessies last hebben . Wij kunnen  hieraan meewerken zodat mensen niet eens de fase van burnout bereiken. Dit kan het best verlopen via  een eertselijnspsycholoog.                   Maar naast het beklemtonen van de wet op het beroepsgeheim en de wet op de privacy en op de GDPR heb ik gewezen op het absolute recht om onvolmaakt te zijn !!!  Wij mogen de fout van het "modernisme": " de mens en bij uitbreiding, de maatschappij is maakbaar", niet opnieuw maken. Dit is niet zo, de mens is niet maakbaar, gelukkig maar.

            Dus in deze goedbedoelde projecten schuilen voetangels en klemmen.

            In een recent intervieuw in  " Knack" gaf Minister Vandenbroucke aan de zwangerschapsbegeleiding op multi-disciplinaire leest te willen schoeien.

Dus, wij maken de overgang mee van top aandacht voor individuele ziekte of conditie naar meer aandacht voor behoefte- of populatiegestuurde zorg, en dus naar meer samenwerking met andere eerstelijnswerkers.

            Netwerking en vroegtijdig populatiemanagement is van groot belang.

Dat klopt met de tweede versie van " Verlichting", de zgn " tegenverlichting" bij Elchardus, niemand, noch arts  noch patiënt kan het op zijn eentje redden. Wij allen zijn maar mens dank zij de verbinding met anderen.

Bevolkingsgerichte aanpak verdient dus zijn kans.

            Echter, waakzaamheid blijft geboden.   

Iedereen weet dat je bij bepaalde zware bacteriële infecties, zonder dralen antibiotica moet toedienen. Als het toestandsbeeld acuut is vraagt men niet naar het number to treat.  Het individu heeft recht op maximale kansen.

Daarentegen, het in isolatie plaatsen van individuën dient ertoe de bezetting van de intensieve dienst van het regionaal ziekenhuis te verlichten: wat is daar de "number to isolate" om één ziekenhuisbed te vrijwaren? Wie geeft aan dat invividu maar een schijn van keuze? Wie meet of de schade voor het individu groter is dan de winst voor de gemeenschap?         

            Remember de hoon die Professor Drosten te beurt viel toen wiskundige modellen hem in het ongelijk stelden toen hij beweerde dat kinderen volwassenen konden aansteken met het Covid virus.  De statistiek zei dat kinderen op dat vlak

" onschuldig" waren. Men heeft dus tot nu toe kinderen niet gevaccineerd!!! En of hij nu gelijk blijkt te hebben!!! Hoe kan je aan 70% bevolkingsimmuniteit  komen als je 10% van de bevolking niet vaccineert?   En wat maken wij nu allemaal niet mee in onze scholen? Ik hoop vurig dat een vaccin de besmettelijkheid van kinderen met Covid kan verminderen. Maar, de vraag rijst inderdaad of men kinderen dit risico kan aandoen als ze er zelf niet beter van worden ! Dus, op vlak van populatiegestuurde zorg  dreigen de problemen zeer complex te worden. Het gevaar voor een foute strategie loert om de hoek.                                                                       

            " Sapere aede" : "Durf na te denken" zou moeten het adagio zijn van elk academicus. Ik pleit dus  voor het  niet blindelings volgen van regeltjes, maar ik pleit ervoor  steeds te blijven mee denken met de collegae, met de overheid, met de "social engeneers", maar met een positief vooroordeel en met een heel open geest!!!

            Laten, wij beste vrienden, academici blijven, laten wij onze verantwoordelijheid in het maatschappelijk debat opnemen, laten wij nadenken, luidop..Dat is wat ik probeer te doen  in de Eerstelijnszone Westhoek.

            Dit is een magnifiek project als alle  deelnemers belangeloos out of the box denken,  lijntjes durven kleuren buiten het eigen vakgebied, in dialoog, en het eigenbelang kunnen en willen overstijgen. Het onvermijdelijk gevolg  is dat er moet gepraat worden, dat niemand  bang mag zijn voor " pottenkijkers" , dat wij moeten beseffen dat wij " verlichtten" van de tweede generatie zijn. En wat is er meer des mensen dan praten?

            Is de dialoog niet de moeder van alle nieuwe inzichten?

Pol Sansen Poperinge 11november 2021

* "zelden genezen, vaak verlichten, steeds vertroosten" is een wijze hertaling van de eed van Hippokrates

 

 

WACHTDIENST   versus WACHTPOST

Beste vrienden,

Jullie hebben nu de slides gezien opgemaakt dr De Heer Vyverman.

Ik moet heel eerlijk toegeven : “ I ‘amimpresssed

Er is de wet van het voortschrijdend inzicht.

Toen onze generatie aan zet was, werkten wij van de maandagmorgenvroeg tot de late zaterdagnamiddag. Dat was al een hele vooruitgang, onze leermeesters en ouderen werkten van maandagochtend 7 h tot maandagochtend 7 h.Dag en nacht. En Madame van den dokteur deed den telefoon, en maakte de dossiers klaar, en de papieren voor de belastingen ,en den toer van de huisbezoeken..

Wij waren al vrij op zondag, wij deden geen raadplegingen na de vroegmis.

Soms genezen, vaak verlichten, altijd troosten was ons leitmotiv en daarop werden wij afgerekend.

Dus elke oproep werd beantwoord door onze echtgenote, en volgens de regels van de deontologie ging je altijd ter plaatse tenzij de klager zelf kon komen, wat eer  zeldzaam was.

Wij werkten dus samen, man en vrouw, en de privé liep over in het beroep: bij manier van spreken, wij moesten geen congé nemen om onze partner te zien..

Is dit nu nog haalbaar ? Neen zie ik jullie denken, en neen zeggen de HAIO artsen in één koor. Dat is niet meer haalbaar. De caritas van de meewerkende echtgenote bestaat niet meer. Zelfs de weekwacht die wij nog maar pas hebben ontdekt volstaat al niet meer.

De vloed van GSM oproepen, berichtjes, e-mails neemt maar toe .

Al was het maar omdat wij op afspraak werken, en dus deze toename aan telefoons niet meer aankunnen. Al was het maar omdat Covid 19 een vloed van attesten teweegbracht.

En de informatica, en de digitale wachtzaal, en de oproepen , en de GMD’s en de zorgtrajecten , en de attesten , nu zeker ivmCovid 19 worden doorgeschoven naar een medewerker.

Stel je dan voor dat je er in het weekend allen voor staat: vreemde of onbekende patiënten, nieuwe dossiers aan te maken of ID in te lezen, met een bebloede handschoen tijdens het hechten aan de keukentafel nog een telefoon opnemen, die dan wijst op een acute levensbedreigende aandoening, dat kan niet meer…

Als de overheid dan zwaait met vers gedrukte euro’s, niet owv de Corona, maar al meer dan 8 jaar dat volhoudt… En een chauffeur, en een secretaresse of verpleegkundige en een gebouw worden met de glimlach betaald:

De juiste zorg op de juiste plaats op het juiste moment :Klare en heldere taal, de patiënt weet naar wie te bellen of naar waar zich te verplaatsen, weze hij Chinees, toerist, of commercant of Krombekenaar, hij weet waar naartoe. De telefonist op 1733 is opgeleid en kan al snel met enkele gerichte vragen inschatten welke soort zorg en met welke snelheid

die moet worden verleend.

Zal dat betere geneeskunde opleveren ? Iedereen die mij kent weet dat ik mijn twijfels heb:

“Numquam curare, saepe mitescere, semper consolare” “ af en toe genezen, vaak verlichten, altijd troosten” zal daar nog plaats voor zijn?

Zal een raadpleging enkel om te luisteren nog mogelijk zijn? Zal angst nog erkend worden als geldige reden om een arts te zien? Zal de houding van de arts die worden van een techneut?

Daar was ik bang voor. Zal iemand in een ouderwets boerderijtje à la Bokrijk, met weinig lef nog gehoor krijgen? Zal , om het in  hedendaagse taal te spreken, een PZON nog gehoord worden? Of zal de minder gefortuneerde en mindere lefgozer moeten 

wachten tot de maandag? En dan te horen krijgen dat de afspraken voor de maandag volzet zijn?

Maw besteden wij onze caritas uit aan de 1733? Zijn wij uit op, ons persoonlijk comfort? 

dat al zeer groot is tav de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw?

Jullie merken het : crisissen zijn  uitdagingen zie  J.L Dehaene. 

Wij hadden een  crisis van onze opvatting over continuiteit van de zorgen.

Laten wij hopen dat Jean Luc nog steeds gelijk heeft, dat de overheid in ons een bondgenoot vindt, dat wij dat individueel contact belangrijk blijven vinden, dat wij oog blijven hebben voor dat beetje couleur locale, dat wij het grote blijven ontdekken in het kleine,

Endat de kleine man of vrouw zich warm bejegend blijft voelen..

Dat is de uitdaging, maar er is ook sociale controle, alle oproepen worden geregistreerd, en de computer zal wel noteren hoe alert wij waren, hoe efficiënt, en de patiënt die veel mondiger is geworden zal aan zijn huisarts wel vertellen hoe vriendelijk en hoe snel de arts van wacht wel was.

Wij hadden na een kransje in het Maria Ziekenhuis een afspraak dat wij zelf geen wachtpost zouden oprichten. De directie van het Ziekenhuis heeft toen, en vroeger ook al, beloofd geen initiatief te nemen dat geen draagvlak had. Die afspraak hebben wij steeds gersepecteerd. Maar ik stel vast dat iedereen, voor- en tegenstanders, zei : als de overheid met een plan voor de dag komt, doen wij uiteraard mee.

Dus beste vrienden, de slides tonen het , er is de kwaliteitswet, er zijn KB’s, op 1 juli moet er iets gebeuren. Het BVAS kan wat uitstel proberen, maar zelfs de anders gekleurde regering blijft voet bij stuk houden…

Bovendien,  beste vrienden  vermoed ik sterk dat er een behoorlijke meederheid voor een wachtpost bestaat, de enquete suggereert dat. Het is aan ons om wijs om te springen met alle pro en contra argumenten. Dat wij zuinig moeten omspringen met onze manpower, dat wij onze eigen vrije geneeskunde niet beconcurreren, dat wij aan de spoedartsen tonen dat wij wel bekwaam zijn acute geneeskunde correct te beoefenen. 

Kortom dat wij echte dokteurs zijn. Dat de eerste lijn bemand wordt door op en top gemotiveerde vrije beroepers..

Dat vrije geneeskunde, in een colloque singulier  het individu moet bijstaan in zijn contact met de  moloch die zorg en welzijn en overheid geworden is …

Ik, reken op jullie, ik reken op jullie gezond verstand, op jullie collegialiteit, om  aande raad van bestuur de toelating geven,evt met het handje, om dit dossier open en  bloot verder te bespreken, en ter geheime stemming voor te leggen.

En ik reken ook op de overheid…

Go ahead

Donderdag 17 december 2020 , de week voor een niet gevierd Kerstfeest

 

Deze Haiku (één van mijn hobby's) is mijn kerstwens voor de collega's

Dat ver dicht kan zijn

En zwaaien lachen gelijk

Voorbeelden trekken

 

Een Haiku is een dense dichtvorm,
Die uit Japan komt, niet uit China.
De natuur wordt er verbonden
Met menselijke bedenkingen.
In vijf, zeven en vijf lettergrepen
Wordt een universum geschapen.
Veel kan worden “gezegd” in weinig woorden.
En ook het “doen” van het laatste vers
Vraagt weinig woorden.

 houd het hoofd koel en het hart warm

© Huisartsen Westhoek | Cooked & Spiced by Tasty Creations | Powered by LMD